^{با شروع فصل امتحانات تا روز ۱۵ تیر ماه به روز نمی شویم}                   

^{انجمن علمی شیلات آرزوی موفقیت را در آزمون های پایان ترم از خداوند متعال خواستار است}

        ^{درخت تو گر بار دانش بگیرد                          به زیر آوری چرخ نیلوفری را}

شعار های شیلاتی خود را برای ما ارسال کنید تا بهترین را انتخاب کنیم....

مصرف ماهي سبب کاهش کلسترول و تري گليسريد خون و جلوگيري از بيماري هاي قلبي عروقي و برخي از سرطان ها مي شود.

ماهي داراي خواص ضد التهابي بوده و موجب درمان التهاب, کاهش سردردهاي ميگرني و کاهش دردهاي عضلاني, مي شود .

مصرف ماهي و روغن ماهي براي بيماران ديابتي مفيد است زيرا قند خون را افزايش نمي دهد.

مصرف ماهي و روغن ماهي سبب افزايش ظرفيت ذهني مي شود و اثرات سودمندي در پيشگيري از آلزايمر و تخفيف علائم آنها دارد.

مصرف ماهي موجب بهبود اشتها, خواب راحت و کمک به ترميم حافظه کوتاه مدت در بيماران مبتلا به آلزايمر مي شود.

ماهي و روغن ماهي در پيشگيري و کمک به درمان بيماري هاي التهابي مفاصل مانند روماتيسم ، آرتريت روماتوئيد و آرتروز نقش مهمي دارند.

مصرف ماهي در زنان باردار موجب رشد نرمال جنين و نوزاد, افزايش وزن نوزاد در زمان تولد, تنظيم طول دوران بارداري و کاهش تولد نوزاد نارس مي شود.

ماهي تنها غذاي گوشتي است که خوردن زياد آن ضرري ندارد.

حضرت رسول (ع) مي فرمايند مصرف ماهي تازه بدن را پاکسازي مي کند .

ميگو داراي اسيدهاي چرب غيراشباع و سودمند مي باشد که ميزان کلسترول خوب ( C – HDL ) خون را بالا مي برد.

قوطي هاي کنسرو ماهي بايد قبل از مصرف به مدت 15 دقيقه جوشانيده شود .

از خريد قوطي هاي کنسرو باد کرده يا قوطي هايي که علامت و مشخصات توليد کننده, شماره پروانه, ساخت و تاريخ انقضا ندارند خودداري کنيد .

مصرف ماهي و روغن ماهي موجب کاهش علائم برخي از بيماري هاي رواني مانند شيزوفرني مي شود .

کمبود اسيدهاي چرب ضروري (امگا3) موجب افسردگي, جنون, از دست دادن حافظه و مشکلات بنيايي مي شود. ماهي و آبزيان از نظر اين نوع اسيدهاي چرب ضروري (امگا-3) غني هستند .

مصرف ماهي موجب رشد بهتر, هوش بيشتر, سلامت و طول عمر مي شود.

ماهي موجب پيشگيري از بيماري هاي گواتر, پوسيدگي دندانها, افزايش فشار خون و
بيماري هاي قلبي - عروقي مي شود.

گوشت ماهي اثرات معجزه آسائي در درمان بيماري هايي مانند روماتيسم, ذات الريه, بيماري هاي پوستي و تنفسي مانند برونشيت و آسم, سردردهاي ميگرني, بيماري هاي کليوي دارد.

مصرف ماهي هاي چرب (خال مخالي,شاه ماهي, اوزون برون, فيل ماهي, کفال, کپور, تن, آزاد و ......) داراي اسيدهاي چرب مفيد براي سلامتي انسان مي باشند.

ماهي غذاي سلامتي است. مصرف ماهي در زنان باردار موجب ارتقاء ضريب هوشي و رشد سيستم عصبي نوزادان مي شود.

ماهي و آبزيان به علت داشتن سلنيوم بالا موجب کاهش بروز سرطان مي شوند .

طبق توصيه محققان علم تغذيه مصرف دو بار ماهي در هفته مي تواند خطر ابتلا به بيماري هاي قلبي عروقي را 50 تا 70 درصد کاهش دهد.

معجزه امگا - 3

گوشت ماهی حاوی مقداری چربی است که نام آن « امگا-3 » می باشد. چربی امگا – 3 در گوشت قرمز وجود ندارد. این چربی که از نوع غیر اشباع می باشد برخلاف سایر چربیها برای بدن زیان ندارد بلکه فایده های فراوانی داشته و به پیشگیری و درمان بسیاری از بیماریها ازجمله موارد ذیل کمک می کند.

- بیماری تصلب شرائین و افزایش فشار خون: چربی امگا – 3 در رگها رسوب نمی کند و موجب تنگ شدن رگها نمی گردد، همچنین پیشرفت بیماری را در مبتلایان کاهش می دهد.

- سکته قلبی: این چربی باعث کاهش خطر سکته قلبی می شود. ماهی را بخاطر این خاصیت داروی جهانی قلب نیز نامیده اند.

- نوزاد نارس: امگا – 3 باعث کاهش خطر تولد نوزاد نارس گردیده و با افزایش رشد سریع مغز جنین، توان هوشی را در کودکان زیاد می کند.

- بیماری صرع: این چربی باعث کاهش حمله های صرعی می گردد.

- دیابت: امگا – 3 در پیشگیری و درمان بیماری دیابت کمک زیادی می کند.

- چاقی: چربی ماهی به آسانی جذب خون شده و موجب چاقی نمی گردد.

- آلزایمر: این بیماری نیز با چربی امگا – 3 کاهش می یابد.

- میگرن: مصرف ماهی موجب کم شدن حمله های میگرنی می شود.

- افسردگی: افسردگی پس از زایمان مادران، با مصرف امگا – 3 کاهش می یابد.

- سکته مغزی: چربی گوشت ماهی از لخته شدن خون جلوگیری کرده و خطر سکته مغزی را کاهش می دهد.

- آسم: کودکانی که بیشتر از گوشت و چربی ماهی استفاده می کنند کمتر به بیماری آسم مبتلا می شوند.

- برونشیت: مصرف چربی ماهی احتمال بروز بیماری برونشیت در انسان را كاهش ميدهد.

- آلرژی: این بیماری که نوعی حساسیت به مواد گوناگون می باشد در مصرف کنندگان چربی ماهی کمتر مشاهده می شود.

- سرطان: مقاومت بدن در مقابل انواع سرطان با مصرف امگا – 3 افزایش یافته و این چربی باعث کاهش رشد غده های سرطانی و مدت بیماری می گردد.

- آرتروز: روغن ماهی التهاب، درد و خشکی مفصل ها را تسكين داده و عوارض بیماری آرتروز را کاهش می دهد.

- روماتیسم: مصرف مداوم ماهی باعث كاهش بیماری روماتیسم می گردد.

- ریزش مو: در شیمی درمانی روغن ماهی باعث کاهش ریزش مو می گردد.

ماهی دارای مواد مفید فراوانی است ؛ به همین دلیل آبزیان یکی از با ارزش ترین منابع غذایی برای انسانها بشمار می روند. گوشت ماهی سرشار از پروتئین، چربی، ویتامینها و مواد معدنی است. این موادنقش مهمی در سلامت ما دارند.

پروتئین ماهی: پروتئین ها از بیست نوع اسید آمینه ساخته شده اند که ده نوع از این اسید آمینه ها برای بدن ضروری است و بدن قادر به ساخت آن نمی باشد ولی گوشت ماهی هر ده نوع اسید آمینه ضروری بدن را دارا می باشد . بطور متوسط میزان پروتئین ماهی ها حدود 19 درصد است. گوشت ماهی یکی از آسان هضم ترین غذاهاست و پروتئین ماهی بطور کامل جذب بدن می شود.

چربی ماهی: گوشت ماهی نوعی چربی به نام امگا -3 دارد که گوشت قرمز فاقد آن است. ا ین چربی برخلاف چربیهای دیگر برای بدن زیان ندارد و می تواند چربی خون انسان را کنترل کند . همچنین به آسانی جذب خون شده و موجب چاقی نمی شود. چربی گوشت ماهی از لخته شدن خون نیز جلوگیری کرده و خطر سکته مغزی را کم می کند.

ویتامین ها: ویتامینها مواد آلی هستند که بیشتر اعمال حیاتی بدن به کمک این مواد انجام می شود. ماهی و آبزیان بسیاری از ویتامینهای مورد نیاز بدن انسان مانند ویتامین «آ» ، «ب» ، «د» ، «ای» و «کا» را دارند.

مواد معدنی: مهمترین مواد معدنی در بدن آبزیان کلسیم، ید، سدیم، منیزیم، فسفر، آهن، روی و گوگرد می باشد. بطور مثال اگر مادران در دوران بارداری ید کافی مصرف نکنند کودک به عقب ماندگی ذهنی مبتلا می شود.

ارزش دارویی و درمانی ماهی: ماهی را « داروی جهانی قلب» نامیده اند. مصرف آبزیان در سلامت قلب و عروق و پیشگیری از سکته های قلبی تاثیر زیادی دارد و از سفت و سخت شدن رگها و در نتیجه از افزایش فشار خون جلوگیری می کند. ماهی در سلامت دستگاه عصبی و پیشگیری و درمان بیماریهای آسم، آلرژی، سرطان، روماتیسم، آرتروز، آلزایمر، میگرن، صرع، دیابت، افسردگی و نارسی نوزادان اثرات موثری دارد.

جدول میزان پروتئین و چربی در 100 گرم ماده خام گوشت

ماهی خاویار(Acipenser) :

برای نخستین‌بار در کشور استحصال خاویار از ماهیان پرورشی توسط پژوهشگران ایرانی با موفقیت انجام شد.

به‌گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، «دکتر محمود بهمنی» معاون پژوهشی و قائم‌مقام انستیتو تحقیقات بین‌المللی ماهیان خاویاری گفت: استحصال خاویار از ماهیان پرورشی در یک مولد ماده‌ی ازون‌برون پرورشی برای نخستین‌بار در کشور امکان‌پذیر شد.

«بهمنی» افزود: دستیابی به روش مولدسازی از ماهیان خاویاری در شرایط پرورشی یکی از اقدام‌های این مؤسسه بود که برای اولین‌بار در کشور در سال‌های 84 و 85 توانستیم دو گونه «اوزن‌برون» و «تاس ماهی شیب» را مولدسازی کرده و از آن‌ها خاویار «دان یک» استحصال کنیم.

او با اعلام این‌که ارزش کیفی خاویار و گوشت استحصال شده با نمونه‌های صید شده در طبیعت برابر است، یاداور شد: میزان درصد خاویاردهی در ماهیان خاویاری پرورشی نسبت به وزن کل بدن در حالت طبیعی بیش‌تر بوده است.

معاون پژوهشی و قایم‌مقام انستیتو تحقیقات بین‌المللی ماهیان خاویاری گفت: در حالی که 10 تا 13 درصد وزن ماهیان خاویاری در نمونه‌های طبیعی را خاویار تشکیل می‌دهد این میزان در ماهیان پرورشی 13 تا 5/18 درصد است...

·                     ماهیان خاویاری که استروژن نامیده می شوند و از خانواده تاس ماهیان، از جمله گونه های آب زی کم نظیری هستند که از قدمتی چند صد میلیون ساله که به عصر ژوراسیک باز می گردد بر خوردارند و از این رو ماهیان خاویار را فسیلهای زنده جهان می نامند که همراه با تکاملی فیلوژنی تا به امروز باز مانده اند . از منظر تعدد گونه ها به ۲۷ گونه و زیر گونه در جهان تقسیم می شوند  که از این تعداد ۵ گونه در دریای خزر زندگی می کنند ،دریایی که خود به تنهایی ۹۳ درصد ذخایر ماهیان خاویاری جهان را در خود جای داده است. اما ارزش ماهیان خاویاری نه به جهت استفاده از گوشت انان که به واسطه تخم انان که به خاویار یا مروارید سیاه  مشهور است ،می باشد . خاویار  خود به تنهایی به عنوان اشرافی ترین صبحانه جهان محسوب می گردد بسیاری آن را به شکل خام و یا همراه با تخم مرغ و اغشته به زرده ان میل می کنند و گروهی نیز به اندازه نوک قاشقی از ان را همراه با سبزیجات معطر یا قطعه کوچکی از نان و کره می خورند  و بوی تند ماهی مانند ان و طعم شورش را بسیار دوست می دارند و انرا بسیار پر کالری  و انرژی زا می دانند  و این چنین نیز هست . خاویار انواع گوناگونی دارد چون خاویار طلایی و سرخ و سیاه که البته در این میان خاویار سیاه از ازرشی قابل توجه بر خوردار است. ۵ گونه از ماهیان خاویاری ممتاز جهان نیز در این دریا میزیند که به ترتیب کیفیت عبارتند از « فیل ماهی» -«قره برون یا ماهی خاویاری ایران »- «ماهی خاویاری گلد(چالباش) یا روس»- «ماهی شیپ »-« ماهی ازون برون»، . فیل ماهی  بزرگترین ماهی ابهای داخلی است که از نقطه نظر کیفیت خاویار رتبه اول را به خود اختصاص داده است نام دیگر ان بلوگا است  و نمونه هایی از انها با وزنی در حدود۱۴۰۰کیلوگرم و سنی بیش از ۱۰۰ سال صید شده است .هر ۲ یا ۳ سال یک بار تخم ریزی می کند و بین ۱۴ و ۱۷ سالگی بالغ می شود  و به واسطه بهترین خاویار، رتبه گرانترین ماهی و خاویار جهان را دارا ست . از قامتی معادل یک و نیم متر تا بیش از چهار متر بر خوردار است  ، رکورد صید ان در ایران ۶۲۰ کیلوگرم بوده است.

•  قره برون   یا تاس ماهی ایران در حال حاضر گونه ای مستقل محسوب می شود ،چرا که تا قبل از این انرا زیر گونه ای از ماهی روس می دانستند . در لفظ به معنای بینی سیاه است که از رتبه دوم ارزش بر خوردار است . در حال حاضر به واسطه تکثیر مصنوعی از نقطه نظر تعدد از گونه روس پیشی گرفته است . از گونه روسی بزرگتر می باشد  و کیفیت خاویاری برتر از وی را نیز دارا می باشد  از نظر ظاهری تا حدی شبیه به هم می باشند گرچه رنگی تیره تر همراه با رنگ دانه های سفید رنگ که تا بینی وی ادامه پیدا کرده وی را از نظر ظاهری از تاس ماهی روس جدا می کند  . وزنی معادل ۶۰ تا ۱۳۰ کیلوگرم دارد و طولی معادل ۱متر تا بیش از ۲متر  که در  فاصله ۱۲ تا ۱۴ سالگی بالغ می گردد.

• تاس ماهی روس یا چالباش در زمره گونه هایی است که در تمامی نقاط دریای خزر یافت می شود  و خاویار ان را نیز به اصطلاح طلایی می نامند که از  رتبه سوم ارزش بر خوردار است و در فاصله ۱۲ تا ۱۶ سالگی به سن تخم دهی میرسد و بالغ می شود . از طولی معادل ۱ تا ۲ متر بر خوردار است  و وزنی معادل ۶۰ تا ۱۰۰ کیلوگرم.

• ماهی خاویار شیپ معمولا ماهی مهاجری است که به واسطه تخم ریزی به سواحل ایران می اید و در رودخانه های ابریز دریای خزر تخم گذاری می کند . از عمری معادل ۳۰ سال بر خوردار است ، سبک وزن است  و از تعدد کمی هم بهره می برد ،از نقطه نظر ارزش در رتبه چهارم قرار دارد . با طولی بیش از ۱ متر و وزنی سبک ، در فاصله ده سلگی تا ۱۴ سالگی بالغ می گردد و به سن تخم دهی می رسد .

• ماهی اوزون برون  (دراکول) کوچکترین ماهی خاویار دریای خزر می باشد که در ایران به اشتباه کلیه ماهیان خاویاری را به نام وی اوزون برون می نامند .از نقطه نظر کیفی در رتبه اخر قرار دارد چرا که از خاویار ریزتر و ارزانتری بهره می برد . از نظر تکثیر مصنوعی با مشکلاتی مواجه است و تعداد ان نیز در شرایط طبیعی رو به کاهش می رود .در ترجمه نام وی بینی دراز است.در فاصله ۸تا۱۲ سالگی بالغ می شود  . از قامتی معادل ۱ تا ۱.۵متر بهره می برد و وزنی سبکتر در قیاس با دیگر ماهیان این خانواده  در دریای خزر.

همانگونه که خاویار سیاه در ایران و جنوب روسیه شناخته شده تر است، خاویار سرخ در سیبری و خاور دور طرفداران بیشتری دارد .گرچه خاویار سرخ از خاویار سیاه ارزانتر است اما طعم و ارزش غذایی آن دست کمی از خاویار سیاه ندارد. در ایران کرانه های شرقی دریای خزر بویژه سواحل بندر ترکمن( از حسنقلی تا میانکاله) مهمترین محل صید میاهیان خاویاری می باشد که به تنهایی نیمی از خاویار ایران در آنجا استحصال می شود. خاویار سرخ یا سیاه را می‌توان در تمامی فروشگاههای مواد غذایی روسیه خریداری کرد. در اغذیه فروشیها چند دانه خاویار سرخ بر روی برشی از نان با یک برگ جعفری سرو می‌شود. البته علاقمندان واقعی خاویار، آن را سرد و با یک قاشق کوچک و بدون نان میل می‌کنند .طعم خاویار که ترکیبی از بوی تند ماهی و شوری نمک است، ممکن است برای بسیاری اصلاً خوشایند نباشد.

واژه خاویار واژه‌ای فارسی و دگرگون‌شدهٔ واژهٔ خاگ‌آور (به معنی تخم‌آور) است.

اسکوئید جانوری بی مهره و دریازی است که از لحاظ جانورشناسی در شاخه نرمتنان و رده     Cephalopoda  قرار دارد.بدن این جانور شبیه به یک مخروط نازک است که وجود دو باله مثلثی شکل در راس بدن این جانور را از بقیه اعضای رده خود مثل اختاپوس مجزا می کند .اسکوئید ها از نظر تغذیه ای گوشتخوار بوده و از ماهیها و سخت پوستان ونرمتنان تغذیه می کنند .اسکوئیدها توسط روش خاصی به نام Jigging صید می شوند . دراین روش کشتیهای مخصوص صید از نور استفاده کرده و قلابهای مخصوص خود را در ناحیه ای می فرستند که به صورت نیمه روشن بین منطقه روشن و منطقه تاریک آب به وجود می آید واسکوئیدها توسط چرخهای مخصوص به داخل کشتی آورده می شوند .در برخی کشورهای آسیایی اسکوئیدها به مصرف تغذیه انسانی می رسند .ولی اسکوئیدهای کوچک و خیلی بزرگ که ارزش غذایی کمی برای مصرف انسانی دارند برای تهیه پودر اسکوئید استفاده می گردند .روش تهیه پودر اسکوئید کم و بیش شبیه پودر ماهی می باشد .پودر اسکوئید ارزش غذایی بسیاری در تغذیه آبزیان بویژه در تغذیه میگودارد .میزان پروتئین بالا و متعادل بودن نسبت لیزین به آرژنین در این ماده  غذایی از جمله ویژگی های آن است .پودر اسکوئید از نظر چربیها و ویتامینهای محلول در چربی یک منبع غذایی غنی به حساب می آید ودارای میزان زیادی فسفولیپید و اسیدهای چرب 20:5n3 و 22:6n3 و کلسترول می باشد .وجود عوامل ناشناخته رشد در پودر اسکوئید ثابت شده است .به نظر می رسد که این عوامل شامل پپتیدهایی هستند که کارایی دستگاه گوارش را افزایش داده و رشد را تقویت می کنند . خاصیت جذب کنندگی پودر اسکوئید یکی دیگر از خواص بسیار مهم آن است که از این طریق با افزودن این پودر به غذای آماده میگو به یافتن و تغذیه از غذای آماده  ترغیب می گردد .این موضوع باعث بهبود ضریب تبدیل واز طرف دیگر کاهش هزینه غذا می شود .همچنین از روغن اسکوئید نیز به عنوان پوشش پلت که باعث ماندگاری بیشتر پلتها در آب می شود نیز استفاده می شود . روغن اسکوئید یک ماده جذاب است که باعث مصرف سریعتر غذا توسط میگو می شود .

معمولادر آنالیز  پودر اسکوئید این درصد ها به دست می آید که البته این مقادیر به صورت مختصر در اینجا آورده شده .

پروتئین .................................. حداقل 60%

چربی .................................... حداکثر 12%

خاکستر .................................. حداکثر 10 %

رطوبت .................................. حداکثر 12 %

نمک ..................................... حداکثر 3 %

                                                                                                 برگرفته از کتاب راهنمای عملی تغذیه و نهاده های غذایی و دارویی آبزیان در ایران

چکیده:
مقاله موجود به موضوعات مختلفی همچون انواع سیستم های پرورشی، مشخصات پست لاروی که باید ذخیره سازی شود، تراکم ذخیره، تغذیه، رشد، حد اپتیمم پارامترهای محیطی، نحوه مدیریت استخرها و چگونگی صید میگوها اشاره می نماید. این مقاله در چند بخش تنظیم شده که بخش اول آن در ذیل آمده است. امید است مطالب موجود مورد توجه پرورش دهندگان، دانشجویان و کلیه کسانیکه به نوعی علاقمند به مباحث میگو هستند، قرار گیرد.

1- محیط های مختلف پرورش میگو کدام است؟
1-1- عمومی ترین روش پرورش میگو در جهان سیستم استخر است.
الف- پس از سیستم های استخر، از تانکها و کانالها استفاده می شود.
ب- بسیاری تولیدکنندگان و محققین در حال انجام آزمایش بر روی سالنهای سرپوشیده، سیستم های متراکم و سیستم های مداربسته هستند.
1-2- در صورتیکه در تانکها، کانالها یا سیستم های داخل سالن از سیستم متراکم استفاده شود، باید دارای مشخصاتی به شرح ذیل باشد:
الف- سطح داخلی این سیستم ها صاف و تمیز بوده و توان ذخیره آب تا حجم زیاد را داشته باشد، از مواد غیرسمی ساخته شده و در صورت نیاز به آسانی قابل استریل کردن باشد.
ب- مخارج ساختمان پایین بوده، غذا و جریان آب بخوبی و متناسب با مراحل مختلف رشد میگو قابل توزیع باشد.
1-3- میگو در نواحی گرمسیری جهان بطور طبیعی در آب لب شور زیست می کند و به هنگام پرورش در استخر به شیوه های غیرمتراکم، نیمه متراکم و متراکم مدیریت می شود.
1-4- در تولید تجاری از استخرهای میگو، اغلب، استخرها به شکل نیمه متراکم ذخیره و مدیریت می شوند.
2- چه نوع پست لاروی برای ذخیره در نظر گرفته می شود؟
2-1- فاکتورهایی که برای تعیین بهترین پست لارو بمنظور ذخیره در استخرها، کانالها یا تانکها در نظرگرفته می شود عبارتند از: تحرک بیشتر، رنگ مناسب، روده پر، پوست تمیز و نمو خوب عضله ها.
2-2- پست لارو باید از SPF یا سلامتی بالایی برخوردار باشد (گونه های وارداتی باید دارای مجوز باشند).
3- میگوها در سیستم های مختلف پرورشی با چه تراکمی ذخیره سازی می شوند؟
3-1- میزان ذخیره میگو متناسب با نوع سیستم پرورشی متفاوت خواهد بود.
الف: در سیستم های استخری میانگین تراکم ذخیره از 5000 تا 500000 در هکتار( تقریباً 2300 تا 220000 در جریب) است.
ب: برخی تولیدکنندگان، استخرهای نوزادگاهی را با 2000000 پست لارو در هکتار ( تقریباً یک میلیون در جریب) ذخیره سازی کرده و پس از گذشت یک ماه میگوهای جوان را به استخرهای پرورشی با اندازه خیلی بزرگتر انتقال می دهند.
ج: بسیاری از تولیدکنندگان در ایالات متحده استخرهای پرورشی را با تراکم 150000 تا 200000 در جریب ذخیره سازی می کنند و در واقع استخرها با روش متراکم مدیریت می شوند (در این روش تعویض آب، هوادهی و غیره افزایش می یابد).

3-2- در دیگر سیستم های استخر تعیین میانگین یا تعداد ذخیره مشکل است.
الف- تحقیقات بیشتر روی این موضوع در حال انجام است و بهترین نتیجه ای که حاصل شود، برای هر سیستم ویژه استفاده می شود.
ب- برخی تولیدکنندگان پیشنهاد می کنند که تعداد پست لارو در تانکها بیش از 100 پست لارو در هکتار تا 1000 پست لارو در هکتار باشد.
ج- 5000 تا 6000 پست لارو در مترمکعب هم ذخیره سازی شده اند اما تجربه ثابت کرده در تراکم های پایین تر موفقیت بیشتر است.
3-3- اینکه گروهای میگو چگونه ذخیره سازی شوند چندان مهم نیست، اما برای اینکه تراکم ذخیره بیشتر مقرون به صرفه باشد، باید برای سیستم کارگر استخدام شده و مدیریت شود.
الف- مسأله ای که در مورد تانکها مطرح است اینست که غذا در طول یک روز چگونه توزیع شود بدون اینکه به کیفیت آب لطمه ای وارد شود.
ب- وقتی تراکم ذخیره در استخر افزایش می یابد، منابع غذای طبیعی سریعتر تمام می شود و کیفیت آب مورد تهدید قرار می گیرد.
ج- میگوها به راحتی در مقابل استرس واکنش نشان نمی دهند و اغلب عفونتهای ثانویه در نتیجه یک استرس بوجود می آید.
د- میگوها نسبت به تغذیه و مدیریت خوب عکس العمل خوبی نشان می دهند. فاکتور محدود کننده اغلب DO ( اکسیژن محلول) است که تحت تأثیر سمیت آمونیاک محلول قرار می گیرد.
4- میگوها چه غذایی می خورند؟ غذادهی چگونه توسط پرورش دهنده مدیریت می شود و به چه روش غذادهی می شوند؟
4-1- در شرایطی که تراکم ذخیره پایین است (300 پوند در جریب) در اغلب موارد غذای طبیعی برای بقا و زنده ماندن میگو کافی است.
الف- میگوها دیاتومه، پلانکتون ها و دتریتوس ها را می خورند.
ب- حدود 55% وزن خشک غذای طبیعی محتوی پروتئین می باشد.
ج- به منظور تقویت رشد غذاهای طبیعی، استخرها اغلب با کودهای ارگانیک یا غیرارگانیک کودهی می شوند.
د- محققین و تولیدکنندگان هنوز بر روی میزان مناسب کوددهی به توافق نرسیده اند. تحقیقات روی این موضوع ادامه دارد.
ه- در صورتیکه تعداد ذخیره افزایش یابد، غذای طبیعی به قدر کفایت نبوده و استفاده از تغذیه تکمیلی ضرورت می یابد.
4-2- برای پست لارو میگو غذای آغازین خرد شده (با سطح پروتئین زیادتر نسبت به جیره میگوی بالغ پرورشی) جایگزین آرتمیا می شود.

الف- نیازهای غذایی میگو بدرستی شناخته نشده و تحقیقات زیادی روی این موضوع متمرکز شده است.
ب- در دیگر کشورها، تولیدکنندگان از سبوس برنج، خرده های برنج، آرد گندم، آرد ذرت و انواع ضایعات گیاهی به عنوان خوراک استفاده می کنند.
ج- در اغلب کشورهای جهان استفاده از فرمولهای تجاری غذا به منظور بهبود وضعیت پرورش رو به گسترش است که مفید هم واقع شده و در نتیجه منجر به گرانتر شدن غذا و در نتیجه افزایش هزینه های یک مزرعه میگو می شود.
د- برای تثبیت ویتامین C درجیره های غذایی روشهای جدیدی ابداع شده که موجب بهبود وضعیت رشد میگو شده است. هم بندهای جدید و سطوح ارتقا یافته ای از گندم بعنوان هم بند این موفقیت را فراهم کرده است.
4-3- برخی تولیدکنندگان شروع تغذیه پست لاروها را با غذاهای محتوی 40 تا 50 در صد پروتئین به مقدار زیاد یعنی 18 تا 20 درصد وزن بدن در روز آغاز می کنند.
الف- وقتی وزن پست لارو به 1 گرم ( در حدود یک ماه) رسید، میزان تغذیه آنها به 15 درصد وزن بدن در روز کاهش می یابد و میزان افزایش وزن به 1 تا 2 گرم در هفته می رسد.
ب- وقتی میگوها به حدود 18 تا 20 گرم رسیدند میزان تغذیه آنها به حدود 3 تا 5 درصد وزن بدنشان در روز می رسد.
ج- میگوهای جوان با غذاهای تجاری تغذیه می شوند ( حدود 25 تا 32 درصد برای P.vannamei و 35 تا در38 درصد برای P.monodon).
4-4- جدول غذایی راهنمای چندان دقیقی برای استفاده نیست. روش دقیق تر تنظیم میزان تغذیه، استفاده از سینی های غذایی است.
4-5- در روش نیمه متراکم غذادهی با استفاده از سینی های ویژه تغذیه مدیریت می شود. در این روش غذادهی دوبار در روز به شرح ذیل انجام می گیرد:
الف-40% رژیم روزانه در صبح
ب- 60% رژیم روزانه در بعدازظهر
ج- بعداز اینکه غذا در صبح در کل استخر توزیع شد سینی های غذا خارج شده، تمیز می شوند و 100 میلی لیتر غذا در داخل هر سینی جا داده می شود.
د- پس از تغذیه در بعدازظهر دوباره سینی ها خارج شده و کیفیت غذای باقیمانده در هر سینی ثبت می شود. سپس از ارزش سینی ها برای هر استخر میانگین گرفته می شود.
ر- روش ثبت میزان باقیمانده غذا در هر سینی:
0 = بدون باقیمانده غذایی
1= کمتر از 5/12 درصد، مقدار باقیمانده غذایی کم
2= بین 5/12 تا 25 درصد، مقدار باقیمانده غذا متوسط
3= بیشتر از 25 درصد، مقدار باقیمانده غذا زیاد
مترجم:
لیلا صالحیان، کارشناس دفتر نوسازی اداری و برنامه و بودجه
lm_salehiyan@yahoo.com

                  انتخاب شایسته جناب عالی را به سمت مدیر گروهی شیلات را تبریک می گوییم

   امید است با عنایت و لطف الهی و تکیه بر علم و پژوهش همراه با دانش روز در هر چه فعالتر کردن این رشته و آشنا کردن با دانش روز جهانی موفق و پیروز باشید.

                              دانشجویان و اعضای انجمن علمی شیلات

شیلنا- پايگاه اطلاع‌رساني شيلات ايران گزارش اولين تکثیرموفق ماهی شانک (Acanthopagrus latus)توسط بخش خصوصی در جزيره قشم منطقه قشم از جمله مناطق بکرودست نخورده ایست که بدلیل وجود کیفیت مطلوب آب ، جنگل های حراء ،ساختار مرجانی و دستیابی به آبهای آزاد ، آکواریومی از گونه های متنوع آبزی را در خود جای داده است .امكانات بالقوه اين منطقه ارزشمند، با تمهيدات لازم وبرنامه ريزي درست مسئولين وكارشناسان امكان بالفعل در آمدن را دارد. طی سه سال گذشته، متاسفانه ، مراکز تکثیر ميگوي جزيره قشم استان هرمزگان به دليل بيماري لكه سفيد ، فاقد فعاليت و دچار ركود كاري بودند. باتوجه به وجود امکانات متعدد و زمینه هاي مستعد وهمچنين به منظور رسيدن به اهداف برنامه چهارم توسعه و در جهت اجراي برنامه های مصوب کمیسیون عالی تکثیروبازسازی ذخایر آبزیان خلیج فارس و دریای عمان ، دفتر بازسازی ذخایر در جهت زمینه سازی و ترغیب بخش خصوصی درزير بخش تولید ماهیان دریا برنامه ريزيهاي ضروري را تبيين وطي جلسات مشتركي با تكثيركنندگان بخش خصوصي براجرايي نمودن سياستهاي معاون وزير ورئيس سازمان تاكيد نمود . اين حمايت وحضور كارشناسان گروه تكثيروبازسازي ذخاير آبزيان آبهاي جنوب در منطقه منجر به تکثیرموفق ماهی شانک در کارگاه تکثیرمیگوی ممتاز شهاب قشم با مدیریت آقای صالحی برای اولین بار در تاریخ شیلات ایران شد. این کار كه بدون حضور کارشناس خارجی و تنها با راهنمائي وحضور کارشناسان دفتر بازسازي ذخاير انجام شد درصنعت آبزی پروری تحولي نو پديد آورد و باایجاد فعاليت جدید اقتصادی ، امکان تامین شغل و استفاده از کارگاههای موجود تکثیر میگو را سبب خواهد گرديد و باعث خروج مزارع مذكور از تک محصولی بودن واستفاده از آنها درتمامی طول سال خواهد شد ومضاف بر ایجاد شغل ، سبب امنیت غذایی و برآوردن نیاز پروتئینی جامعه و کسب درآمد افزونتري مي شود. طي بازديد هاي انجام شده در اسفند85، فروردين وارديبهشت 86 وتلاش بي وقفه صاحب مركز تكثير مذكور منجر به نتيجه گيري زحمات و به ثمر نشستن كوششهاي مداوم آقای صالحی و تولید بیش از یک میلیون قطعه لارو 7 روزه (در اسفندماه) وحدود 100هزار قطعه لارو 5/3-2 سانت (در ارديبهشت ماه) بود که البته بدلیل جدید بودن این صنعت با مشکلاتی در بخش های مختلف روبرو شد . جهت برطرف نمودن نواقص و مشکلات موجود رهنمودهای لازم در ذیل ارائه گردیده است . 1- به دليل عدم تجربه كافي در خصوص تكثير ماهيان دريايي ،در تانک های مخصوص نگهداری لاروها قارچ قرمز رنگ در کف دیده شد که با تجویز و تزر یق آب شیرین به مجموعه، این مشکل برطرف گردید و توصیه های لازم ارائه شد . این مشکل ناشی از عدم اطلاع دقيق ، نامناسب بودن مدیریت بهداشتی کارگاه وعاملی برای تلفات لاروها بود. جزیره قشم 2-مدیریت کیفیت آب : با اندازه گیری شوری و دمای آب مورد استفاده در تانک های نگهداری لاروها دامنه تغييرات دمايي مناسب معرفی و اقدام لازم به منظور رساندن به درجات متعارف و متعادل نمودن آن با افزودن آب شیرین انجام گرفت . 3-مدیریت غذای زنده : در بازدید اول ،لاروها حداکثر یک هفته عمر داشتند و فايکولب مرکز با حضور و همیاری کارشناسان مرکز کلاهی راه اندازی شده بود و روتیفر مورد نیاز تولید می شد . لاروها زیر میکروسکوپ مشاهده شدند و سایز مناسب و قابل هضم روتيفر ، پیشنهاد گردید و تراکم روتیفر مناسب توضیح داده شد . همچنين زمان غذادهی و زمان جابجایی لاروها آموزش داده شد. 4-مدیریت مولدین : نحوه مولد گیری و مشخصات مولدین مناسب ارائه شد . مولدین موجود در مرکز مورد معاینه قرار گرفتند و آمارگیری انجام شد و معاینه بهداشتی بعمل آمد. سلامت آنها و آمادگی جنسی در مورد سایر گونه های موجود در مرکزكه شامل مولدين صبیتی وهامور بود برای فصول بعدی مورد بررسي قرار گرفت . شرایط مناسب براساس بیولوژی ماهیان مولد و نحوه نگهداری ازآنها ،چگونگی ساخت استخرهای مولدین (طول وعمق مناسب ) توضیح داده شد. در بازدید دوم ، لاروهای باقی مانده به 4 حوضچه منتقل شده بودند که در 2 تانک لاروها اندازه 2-5/1سانت و در 2 تانک بعدی ماهیان 5/3 – 5/2 سانتی متر بودند و کلیه لاروها از آرتمیا و غذای پلت ودستي تغذیه كرده ، بسیار فعال بودند . هم چنین هامورهای مولد نیز آماده تخم کشی هستند . امیدواریم با تلاش تولید کنندگان این بخش وتوکل برخداوند و پیگیری و حمایت دلسوزا نه کارشناسان شاهد پیشرفت روزافزون تکثیر سایر گونه های ماهيان دریایی باشیم . به نظر می رسد برای رسیدن به اهداف فوق می توان به راهکارهای زیراشاره کرد : 1- به نحو مقتضی فعالیت انجام شده به اطلاع علاقه مندان وکارشناسان سایر ادارات ستادي و استانها قرار گیرد . 2- استفاده از کارشناسان متخصص 3- حمایت و پشتیبانی مدیران ستادي واستانی 4- برگزاری دوره آموزشي تکثیرماهیان دریا با بکارگیری اساتید خارجی برای کارشناسان و مراکز تکثیر گفتنی است نقش آقايان مهندس ناصركرمي راد و پرويز محبي (رييس شيلات قشم ) در کسب این موفقیت، كليدي و درخور تحسين بوده است كه لازم می دانم از این عزیزان تشکر و قدردانی نمایم . دفتر بازسازي ذخاير معاونت آبزي پروري سازمان شيلات ايران (بهار1386