در دنیا در حدود ۴۰ گونه ماهی فاقد چشم در آبهای شیرین شناسایی گردیده گردیده که دراین میان خانواده کپورماهیان با دارا بودن ۱۱ گونه بیشترین تعداد و خانواده سگ ماهیان جویباری با ۱۰ گونه پس از آن قرار دارند.خانواده های (Amblyopsidae) از راسته سوف ماهی شکلان،لوچ ماهیان (Cobitinae) ، کاراسیده (Characidae) ، ( Synbranchidae )، ( Ictaluridae) و (Eleotridae) از جمله خانواده هایی هستند که گونه های فاقد چشم در آنها گزارش شده است. در ماهیان مختلف اندازه چشمها نسبت به سایز ماهی ، روش بدست آوردن غذا و هم بر اساس مقدار نوری که برای یافتن غذا لازم است ، تغییر تکاملی می کند.

    بیشتر ماهیانی که درطول روز به شکار می پردازند، دارای چشمان توسعه یافته هستند اما چشمهای بزرگ در ماهیانی هم که عمدتا غذای خود را در تاریکی یا سپیده صبح پیدا می کنند، یا ماهیانی که در اقیانوسها و در محدوده های نفوذ نور زندگی می کنند هم دیده می شود.

   ماهیانی که درغارهای بدون نور زندگی می کنند ، دارای چشمهای ریز و یا فاقد چشم هستند ، در عوض دستگاه خط جانبی (Lateral line ) درآنها توسعه زیادی پیدا کرده است.

   این دستگاه قادر است تلاطم و جابجایی آب را حتی در کوچکترین مقادیر تعیین کند ، حال چه این تلاطم و جابجایی توسط حرکت خود ماهی ایجاد شده باشد یا اینکه موجودات زنده و اشیای دیگر آن را ایجاد کرده باشند.

    ماهی ها می توانند با استفاده از این دستگاه ، اشیای ساکن مجاور، سایر ماهیان و موجودات زنده غذایی را پیدا کنند.  

برخی ماهیان کور نیز دارای سلولهای چشایی در سر و یا سبیلک های (Barbel ) توسعه یافته در اطراف دهان هستند که از آنها برای چشیدن و لامسه استفاده می کنند.

علاوه بر ماهی ها که روند تکاملی شان بعلت فقدان نور در سالیان دراز منجر به از دست دادن چشمها گردیده در برخی موجودات دیگر مانند سمندر کور تگزاس ( Typhlomolge rathbuni ) این امر مشاهده می شود ، آنها ضمن از دست دادن چشم ها ، از داشتن رنگدانه هم محروم گشته اند.

ماهیان کور از لحاظ شیلاتی فاقد ارزش اقتصادی بوده اما بعنوان یکی از نادرترین ذخایر ژنتیکی در بسیاری از پژوهشکده ها مورد ارزیابی و مطالعه قرار گرفته اند و یا به عنوان ماهیان زینتی خارق العاده در موزه های حیات وحش و آکواریوم ها در معرض دید علاقمندان و خصوصا جهانگردان قرار گرفته اند.

( متن کامل مقاله برای اعضای وبلاگ ارسال می گردد )

   :رده Lamniformes
         :خانواده Alopiidae
             :جنس Alopias 
            :گونهvulpinus

توزيع جغرافيايي:
كوسه ماهي هاي دم دراز اقیانوسي و گونه هاي ساحلي در مناطق گرمسيري و آب هاي سرد ملايم در سراسر جهان ساكن شده اند ولي بيشتر در آب هاي ملايم رايج و معمول اند.
اين كوسه ماهي در اقيانوس اطلس از جزيره نيوفاولند تا كابا در جنوب برزيل تا آرژانتين از نروژ و جزيره بريتانيا تا غنا و ساحل Lvory كه شامل درياي مديترانه است وجود دارد. اگرچه در ميان سواحل بكر و دست نخورده اتلانتيك US نيز يافت مي شوند.
وجود اين كوسه ماهي در جنوب انگلستان بسيار نادر است. همچنين اين كوسه ماهي در مناطق Indo-pacific در جنوب آفريقا تانزانيا سومالي Maldives مجمع الجزاير Chagos خليج آدن پاكستان هند سرلانكا ساماترا ژاپن جمهوري كره استراليا نيوزلند و New Caledonia يافت مي شوند.
اين ماهي داراي چشم تخم مرغي شكل عمودي بزرگ است همراه با يك نوك V شكل در سر يك پوزه دراز و تعداد دندان هاي معدود. همچنين يك انتهاي آزاد تيز در باله ي پشتي وجود دارد كه اين باله قبل از منشا باله ي لگني واقع شده است. كوسه ماهي دم دراز به كوسه ماهيان درنده شباهت دارد با اين تفاوت كه كوسه ماهي دم دراز سر باريكتر و پوزه ي كشيده تر دارد و باله ي سينه اي تقريبا مستقيم با انتهاي پهن دارد.
رنگ كوسه ماهي دم دراز:
كوسه ماهيان دم دراز اغلب قهوه اي تيره و خاكستري مايل به سفيد هسنتد ولي غالبا كاملا سياه هستند. اين كوسه ماهيان در سطح پاييني بدنشان سفيد هستند ولي لكه هايي نزديك به باله ي پشتي و قسمت اصلي دم دارند كه اين رنگ سفيد به سمت باله ي سينه اي و سر نيز توسعه يافته است.
ساختمان د ندان ها:
كوسه ماهيان دم دراز دندان هاي كوچك شمشيري شكل با لبه هاي صاف شده دارند.حدود 20 دندان روي هر يك از آرواره هاي بالايي و 21 دندان روي آرواره هاي پاييني وجود دارند. دندان هاي هر دو آرواره مشابه اند و اين دندان ها بصورت فزاينده اي مورب و با حاشيه ي بيروني مقعر هستند.
دندان هاي كوچك:
دندان هاي پوستي ( Dermal ) اشتراك زيادي با هم دارند و خيلي كوچك هستند( 2/0*21/. mm ) اين دندان ها بصورت تيغه هاي افقي پهن و كوچك اند كه يك ساقه ي مناسب و بلندي دارد.

سايز سن و رشد:
نرهاي اين كوسه ماهي 5/10 فوت( cm 330) و ماده ها حدود 8/14-8/5 فوت ( m 450-260) بالغ مي شوند. آنها هنگام تولد حدود 5 فوت ( cm 150) طول دارند. اين كوسه ماهيان جوان در هر سال حدود 3/0 فوت ( cm 10) در سال رشد مي كنند.
اين كوسه ماهي در جوامع جزيره اي مثل جزيره Fannig و جزيره هاوايي نيز وجود دارد. در اقيانوس آرام شرقي اين كوسه ماهي در خارج از بريتانياي كلمبيا به سمت baja مركزي و جنوبي پاناما به سمت شیلی يافت مي شوند

مترجم: سارا اميري
دانشجوي مهندسي شيلات دانشگاه آزاد بوشهر
amiri_sara_ir@yahoo.com

( متن کامل این مقاله برای اعضای وبلاگ ارسال می گردد )

کنکور کارشناسي ارشد ناپيوسته ( فوق ليسانس ) دانشگاه آزاد اسلامي در رشته شيلات ، آزموني    يک مرحله اي است که شامل 6 درس بوده که به ترتيب عبارتند از : زبان انگليسي تخصصي ، اکولوژي دريا ، بيماريها و انگل هاي آبزيان ، ماهي شناسي ، ليمنولوژي و تکثير و پرورش ماهي . قبلا مدت زمان کل اين آزمون 160 دقيقه بوده ولي در سال 1386 مدت پاسخگويي براي آن 150 دقيقه   در نظر گرفته شده است . تعداد سوال در هر درس نيز 20 سوال است که در مجموع 120 سوال      می شود .  

زبان انگليسي تخصصی :

اين بخش از آزمون کارشناسي ارشد معمولا منبع مشخصي ندارد و در سالهاي گذشته حتي کمتر در مورد شيلات و واژگان اختصاصي آن بود اما از سال 1384 به بعد جنبه شيلاتي آن شدت گرفته است . معمولا جزوه کساني که در دانشگاه آزاد تهران درس زبان تخصصي را تدريس مي کنند طراح زبان هستند . گاهي شايعه مي شود که دکتر فاطمي طراح است ولي استفاده از واژه هاي لاتين و جستجوي معناي آنها معمولا از سوالات مورد علاقه آقای دکتر حسين عمادي است .  
 

اکولوژي دريا :

سوالات اين درس به طور کامل از جزوه درسي اکولوژي درياي دکتر نگارستان طرح مي شود . معمولا هرساله در اين بخش از آزمون ، سوالي در مورد جزر و مد در روزهاي متوالي و فاصله آنها و همچنين مفهوم پراکنش لکه اي ( Patchy ) مطرح مي گردد . به ويژه بررسي سوالات سالهاي پياپي نشان     مي دهد که انواع سواحل ، ناحيه بندي ها ، ويژگي هر ناحيه و موجودات و گياهان شاخص هر ساحل و خصوصيات آن موجودات چه از نظر تغذيه و چه از نظر مورفولوژي مورد توجه طراح بوده و بخش قابل توجه سوالات را تشکيل مي دهند .

با تهيه و مطالعه اين جزوه بخش بسيار زيادي از سوالات اکولوژي دريا قابل پاسخگويي است و اگر جزوه بدست آمده مربوط به سال جاري باشد ، احتمال پيروزي در اين بخش 100 % است . همچنين به علت محدود بودن و تکراري بودن بيشتر سوالها ، بالاترين درصد امتحاني داوطلبان کنکور شيلات به اکولوژي دريا اختصاص دارد و به بيان ديگر همه شرکت کنندگان با درصد بالايي اين درس را پشت سر مي گذارند .

اينجانب زماني که دانشجوي ليسانس بودم يک نسخه بد خط و پر غلط از اين جزوه را تهيه نموده و با تايپ و افزودن عکسهايي ، آن را آراسته و در اختيار دانشجويان قرار دادم که شايد هنوز هم در دسترس باشد .  

بيماريها و انگلهاي آبزيان :

منبع اصلي طرح سوال براي اين درس جزوه درسي استاد دکتر بابامخير است . هر چند که همان مطالب عينا در کتاب " بيماريهاي ماهيان پرورشي " نوشته دکتر بابا مخير و انتشارات دانشگاه تهران وجود دارد اما حجم زياد کتاب معمولا باعث ترديد دانشجويان در استفاده از آن مي گردد . راه حل اين مشکل نيز آسان است . با نگاهي به سوالات هر ساله اين درس ، مي توان به ترتيبي منطقي بين تکرار برخي بيماريهاي شاخص دست يافت . مثلا در بيشتر سالها انگل مرجاني شکل ، VHS ، IPN ، IHN ، بيماري چرخش ، بيماري زين اسبي ، لرنه آ ، ليگولا ، ايکتيوفتريوس ، بيماري باکتريايي کليه و آبشش ، بيماريهاي ناشي از استرسهاي محيطي و غذايي ، شيوه هاي عمومي مطالعه ماهي بيمار و محيطهاي کشت مطرح شده در اول کتاب و . . . تکرار شده اند .  

ماهي شناسي :

يکي از دشوارترين بخشهاي آزمون کارشناسي ارشد است زيرا حجم وسيعي از مطالب را در خود جاي داده است . زماني سوالهاي بخش عمومي ماهي شناسي از جزوه دکتر اردلان طرح مي شد و سوالات بخش سيستماتيک آن از جزوه دکتر وثوقي اما با چاپ شدن کتاب ماهي شناسي ترجمه دکتر ستاري ، سوالها از اين کتاب طرح مي شود . کتاب ماهيان جنوب ايران نوشته صادقي نيز مشکل سوالات سيستماتيک را مرتفع نموده است . همچنين از کتاب ماهيان آب شيرين نيز معمولا در مورد نامهاي علمي و برخي ويژگيهاي اين ماهيان سوالهايي طرح مي شد که به مرور زمان تعداد آنها کم شده است . معمولا بخشهاي گردش خون و رگها ، استخوان ها ، اعصاب ، دندانها ، پوست و فلس و ساختارهاي گوارشي ويژه ؛ هر ساله سوالاتي را به خود اختصاص مي دهند . همچنين کلمات انگليسي نيز در شکل سوالهايي مانند اينکه : وظيفه عضو ( ... ) چيست ؟ ، يا ( ... ) در کدام قسمت بدن ماهي ديده مي شود ؟ و از اين قبيل ، مطرح مي شوند .  

ليمنولوژي :

در زماني که کتابهاي ليمنولوژي وجود نداشتند يعني قبل از سال 1381 تمامي سوالهاي کارشناسي ارشد اين درس از جزوه ليمنولوژي 1 و 2 دکتر احمدي طرح مي شد . اما پس از اين تاريخ ساختار سوالها دگرگون گرديد و به درستي مشخص نشد که چه کسي طراح سوال است . در هر صورت معمولا افرادي که در دانشگاه آزاد واحد تهران _ شمال ( دربند ) تدريس مي کنند طراح سوال هستند و مي توان با مقايسه سوالها با جزوه هر استاد پي به طراح واقعي درس ليمنولوژي برد . از اين گذشته هنوز هم مطالعه جزوه دکتر احمدي خالي از لطف نيست .  

تکثير و پرورش ماهي :

معمولا سوالهاي اين درس به طور کامل از جزوه درسي استاد دکتر عمادي طرح مي شود که البته برخي کتابهاي ايشان نيز مانند تکثير و پرورش ماهي قزل آلا و آزاد نوشته ليت ريس و ترجمه حسين عمادي از منابع طرح سوال مي باشند . براي موفقيت در اين بخش سوالات بايد تمام جزوه هاي ايشان از تکثير و پرورش ماهي گرفته تا تکثير و پرورش آبزيان و اصول تغذيه به دقت مطالعه شوند . معمولا هر ساله سوالي در مورد آمار کلي صيد يا کشتاب ورزي جهاني در اين بخش از سوالها مطرح مي شود ناگفته نماند که بر اساس شايعات از امسال (1386) به بعد  آقاي دکتر عمادي ديگر طراح سوال نخواهند بود و اين شايعه اي است که درستي يا نادرستي آن در روز امتحان روشن مي شود . 

                                                                                                       پيروز باشيد

                                                                                                 مهندس فربد امامي 
 

           انجمن علمی شیلات دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز

              تقدیم میکند            ویرایش جدید سال 86

مجموعه سوالات تفکیکی کارشناسی ارشد شیلات دانشگاه آزاد اسلامی ۱۳۸۲-۱۳۸۶          

                       تهیه و گردآوری : مهندس فربد امامی (جزوه شماره ۱)

دانشجویان برای تهیه این جزوه از تاریخ ۵ / ۳ /۱۳۸۶ به اتاق مدیر گروه شیلات مراجعه نمایند و ۲روز پس از تاریخ درخواست از همان مکان تحویل بگیرند

(توجه داشته باشید مبالغ دریافتی به حساب انجمن علمی شیلات واریز می شوند)

در ادامه خلاصه ای از سخنان مهندس فربد امامی در مورد این جزوه ...

( متن کامل مقاله برای اعضا ی وبلاگ ارسال می گردد )