سيپرينيون ها ؛ ماهيان ناشناخته فلات ايران
نويسنده : فربد امامي لنگرودي
مقاله ارائه شده در سایت شیلات ایران
مقاله معرفي ماهي لوچ کولي
از
فربد امامي لنگرودي
کارشناس ارشد شيلات و عضو هیات موسس انجمن علمی شیلات دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز
برای دریافت مقاله با عکس های رنگی اینجا را کلیک کنید
گامبوزيا يا Gambusia نام يکي از جنسهاي ماهيان آب شيرين است که در راسته کپور ماهيان دندان دار و خانواده Poeciliidae رده بندي مي شود . از لحاظ وازه شناسي ، کلمه گامبوزيا از واژه کوبايي Gambusino گرفته شده که به معني " هيچ " ( Nothing ) يا چيز بي ارزش است .
اين ماهي که با ساده انگاري ناشي از غرور " انسان بخرد " ، بي ارزش خوانده مي شد و به چشم نمي آمد ؛ در زمانهاي خاص جان انسان را از مرگ نجات داده است . فيزيولوژي تغذيه اي اين ماهي و دهان فوقاني آن باعث گشته که بتواند از حشرات و به ويژه لارو آنها تغذيه کند . همين ماهي گامبوزيا جهت مبارزه با پشه مالاريا به ايران نيز منتقل شد و هم اکنون به عنوان گونه اي غير بومي در بيشتر بوم سازگانهاي آبي کشورمان زيست کرده و رقيب غذايي بسياري از گونه هاي بومي مي باشد .
در اين نوشته قصد ندارم که به شرح ويژگيهاي زيستي يا شرايط نگهداري اين ماهي در آبزي دان بپردازم و حتي قصد ندارم که بگويم هنوز به درستي نمي دانيم که آيا گونه اي که در ايران وجود دارد G affinis. است يا G.holbrooki ، و اينکه آيا اصولا اين دو گونه دو گونه جدا از همند يا يکي زير گونه ديگري است ؟ بلکه مي خواهم در مورد خطر نابودي گامبوزيا ها در جهان سخن بگويم .
جالب است بدانيم که هم اکنون دست کم 43 گونه در جنس گامبوزيا دسته بندي مي شوند و از لحاظ تعداد گونه ، اين جنس ، جنس پر گونه اي است . گامبوزا ها معمولا به عنوان ماهيان هرز در نقاط مختلف جهان شناخته مي شوند . رقابت غذايي و حتي تناسلي با گونه هاي بومي در بسياري نقاط جهان باعث نابودي و تحت فشار قرار گرفتن ماهيان آندميک يک منطقه مي شود . از سوي ديگر گامبوزيا ها در خوردن تخم ساير ماهيان نيز حريص بوده و با اين عمل ممکن است نسل آنها را به خطر بيندازند . سادگي شکل و رنگين نبودن آنها باعث شده که حتي با توجه به شباهت بسيار اين ماهيان با ماهي گوپي ، نتوان از آنها به عنوان ماهيان آبزي داني سود جست . ماهيي که زماني به عنوان عامل محدود کننده بيماريهاي ناشي از پشه ها شناخته مي شد ، پس از مدتي آفت مزارع پرورش ماهي و زيستگاه هاي طبيعي ناميده شد اما واقعيت چيست ؟
واقعيت اين است که ماهيان جنس گامبوزيا که برخي از آنها پشه ماهي يا ماهي پشه خوار نيز ناميده مي شوند ، داراي مرز ها و عوامل محدود کننده اکولوژيک خود بودند و اگر به پراکنش اين ماهي در صد و پنجاه سال گذشته نظر کنيم متوجه مي شويم که بالاخره جاهايي در اين کره آبي قابل تصور بود که گامبوزيا در آنجا سکني نداشته باشد . اگر بخواهم بي پرده سخن بگويم ، حقيقت اين است که ما باعث معرفي و گسترش عمدي اين ماهي در پيکره هاي آبي جهان شديم . اينکه به راستي کدام يک بر کدام برتري دارد ؛ اينکه انسانها از مالاريا بميرند يا اينکه برخي گونه هاي بومي در اثر تهاجم گامبوزيا دچار تنگناي ژنتيکي شوند بحثي است که جاي آن در اين نوشته کوتاه نيست اما روي ديگر سکه _ که متاسفانه روي سوم سکه است _ در اين است که همين ماهيان کوچک که زماني به ياري انساني که در منجلاب بيماريها و آلودن محيط زيست با سمومي همچون د.د.ت دست و پا ميزد شتافتند و بعدها با بي وفايي اين موجود دو پا مواجه شدند و لقب نا خوشايند " ماهي هرز " و " ماهي آفت ، Pest " به آنها اعطا شد ، اکنون با خطر انقراض دست و پنجه نرم مي کنند . با ور نمي کنيد ؟ پس ادامه مطلب را بخوانيد :
از 43 گونه گامبوزيايي که اکنون مي شناسيم و بر اساس تحقيقاتي که صورت گرفته ، هفت گونه از گامبوزيا ها در ليست سرخ IUCN در گروه ماهيان " آسيب پذير ، Vunarable " دسته بندي شده اند .
همچنين اطلاعاتمان در مورد دو گونه از گامبوزيا ها محدود است اما تصور مي شود که آنها نيز در گروه آسيب پذير طبقه بندي شوند .
يک گونه از گامبوزيا ها در گروه ماهياني که خطر نابودي آنها را تهديد مي کند اما هنوز ميزان اين خطر جدي نشده و مي توان با اقدامات حفاظتي از نابودي آنها جلوگيري نمود ، دسته بندي شده است .
يک گونه از اين ماهيان نيز با نام گامبوزياي دهان گشاد با نام علمي Gambusia eurystoma در گروه ماهيان شديدا در خطر نابودي (Critically Endangered ) دسته بندي شده است .
و بدبختانه دو گونه از ماهيان اين جنس با نامهاي Gambusia georgei و Gambusia amistadensis در گروه ماهيان " منقرض شده ، Extinct " جاي گرفته اند و وقتي به پايگاه اينترنتي IUCN سري بزنيد و معني اصطلاح " منقرض شده " را جستجو کنيد ، با اين تعريف مواجه مي شويد : يک واحد طبقه بندي از حيوانات را زماني منقرض شده مي نامند که هيچ ترديد مستندي مبني بر اينکه آخرين فرد از آن گروه جان سپرده است ، باقي نمانده باشد .
گمان مي کنم شرط مهمان نوازي اين نبود که مهمان را منقرض کنيم !
تصوير ماهی نر از گونه منقرض شده Gambusia amistadensis
http://gwsphotos.com/images/1651.jpg
نويسنده : فربد امامي ، کارشناس ارشد شيلات
Shilat_iran@yahoo.com
تاکسیدرمی ماهی کار زیاد مشکل و سختی نیست و شما با امتحان کردن می توانید پس از دو یا سه ماهی تاکسیدرمی شده استاد این کار شوید.
ابتدا ماهی صید شده رابر روی یونولیت قرارداده و بدن آن ماهی را با خودکار یا مداد بر روی یونولیت رسم می کنیم سپس قسمتهائی مانند دم و سر ماهی را که نقش آنها بر روی یونولیت رسم شده حذف می کنیم بعد از این کار یونولیت را بر می گردانیم و نمائی از بالای بدن ماهی را بر روی یونولیت رسم میکنیم که در شکل مقابل رسم شده است. حال اول قسمت پهلوی یونولیت که بدن ماهی را رسم کرده ایم برش داده سپس قسمت بالائی یونولیت را که قطر بدن ماهی بر روی آن رسم شده است را برش می دهیم حالا با یک سنباده زبر به این قالب حالتی دوکی شکل شبیه بدن خود ماهی ولی بدون سر و باله میدهیم حالا این قالب آماده است تا مکان خود را درون ماهی بگیرد برای ظرافت بیشتر میتوانید روی قالب را با سنباده نرم نیز صیغلی کنید
حالا نوبت به خود ماهی میرسد ماهی را با آب کاملا خیس میکنیم تا پوست آن نرم و شود حال مانند شکل مقابل برشی را به عمق ۳ میلیمتر ایجاد میکنیم حالا از قسمت دم ماهی لبه پوست را با پنس یا وسیله ای که بتوان پوست را نگه داشت میگیریم .سپس با تیغ موکت بری شروع به جدا کردن پوست میکنیم.پوست ماهی تغریبا محکم است و گوشت به راحتی از آن جدا می شود حالا نوبت به باله ها می رسد در این حالت سعی مکنیم دور باله ها را خالی کنیم و گوشت را از پوست جدا کنیم سپس با قیچی استخانهای باله را میبریم. تغریبا مشکل ترین قسمت ماهی قسمت سر و آبشش هااست.از آنجا که آبشش ها پس از خشک شدن بوی بد و متعفنی به خود میگیرند بهتر است آنها را با قیچی بریده و دور بیاندازیم
حالا همانند قسمت دم پوست دور آبشش را با آهستگی جدا میکنیم و چون بیشتر قسمتهای بدن ماهی از پوست جدا شده در نتیجه راحت تر جدا می شود حالا ستون مهره ها را از قسمت داخلی سر ماهی با قیچی شکسته و بعد می بریم و پس از آن قسمت معقد ماهی را که یک لوله از آن درون بدن ماهی معلق است برش میدهیم و بدن ماهی را خارج میکنیم حالا بدن ماهی شبیه همان قالب یونولیتی است که قبلا طراحی و ساخته ایم حالا با لبه بالائی تیغ موکت بری گوشتهای اظافی درون پوست ماهی را خارج میکنیم.
کمی آب نمک غلیظ را با پنبه به روی قسمت داخلی پوست می مالیم و کمی منتظر می شویم در این حالت خالی کردن مغز ماهی مفید است ولی مواظب باشید که زبان ماهی و چشمها مورد آسیب واقع نشوند. حالا بدنه را درون پوست جا گذاری میکنیم و پوست را با سوزن به بدنه ثابت میکنیم و سپس با نخ و سوزن آن را می دوزیم-دهان ماهی را باز کرده و تاحدودی زبان ماهی را خارج کرده و با گیره کاغذ ثابت میکنیم و تعدادی گیره کاغذ را باز کرده و نیم پیچ آخر آن را نگه میداریم .حالا از قسمت تیز آن وارد دهان ماهی میکنیم و در یونولیت فرو میبریم و با این کار می توانیم هم به سر و هم به دهان ماهی با کمک از گیره های کاغذ شکل دلخواه داد.
حالا به اندازه فاصله دو پایه سیمی دو عدد سوراخ بر روی قاب چوبی ایجاد میکنیم . حالا دو تیکه چوب به اندازه ۲سانت در ۱ سانتی متر برشداده و سوراخی در وسط آنها ایجاد میکنیم.این دو تیکه چوب را بین بدن ماهی و قاب چوبی قرار می دهیم تا بدن ماهی از قاب فاصله بگیرد.حالا پایه های سیمی را که از دو تکه چوب عبور داده ایم از دو سوراخ قاب عبور می دهیم و آنها را از پشت قاب خم می کنیم.حالا با گیره های کاغذ به باله های ماهی شکل می دهیم. پس از دو روز که مهلتی به این ماهی داده ایم که کاملا خشک شود---سعی کنید ماهی را در جای خشک و سرد و تاریک نگه دارید تا رنگ آن تغییر نکند---حالا این ماهی را با اسپری کیلر یا جرنگ جلا اسپری می کنیم و می گذاریم تا خشک شود -حالا به دلخواه می توانید قاب را تزئین کنید-----کیلر باعث می شود تا پوست ماهی ازبین نرود ویا بید باعث خرابی آن نشود.
منبع : مقالات علمی آموزشی سایت آفتاب www.Aftab.ir
در دنیا در حدود ۴۰ گونه ماهی فاقد چشم در آبهای شیرین شناسایی گردیده گردیده که دراین میان خانواده کپورماهیان با دارا بودن ۱۱ گونه بیشترین تعداد و خانواده سگ ماهیان جویباری با ۱۰ گونه پس از آن قرار دارند.خانواده های (Amblyopsidae) از راسته سوف ماهی شکلان،لوچ ماهیان (Cobitinae) ، کاراسیده (Characidae) ، ( Synbranchidae )، ( Ictaluridae) و (Eleotridae) از جمله خانواده هایی هستند که گونه های فاقد چشم در آنها گزارش شده است. در ماهیان مختلف اندازه چشمها نسبت به سایز ماهی ، روش بدست آوردن غذا و هم بر اساس مقدار نوری که برای یافتن غذا لازم است ، تغییر تکاملی می کند.
بیشتر ماهیانی که درطول روز به شکار می پردازند، دارای چشمان توسعه یافته هستند اما چشمهای بزرگ در ماهیانی هم که عمدتا غذای خود را در تاریکی یا سپیده صبح پیدا می کنند، یا ماهیانی که در اقیانوسها و در محدوده های نفوذ نور زندگی می کنند هم دیده می شود.
ماهیانی که درغارهای بدون نور زندگی می کنند ، دارای چشمهای ریز و یا فاقد چشم هستند ، در عوض دستگاه خط جانبی (Lateral line ) درآنها توسعه زیادی پیدا کرده است.
این دستگاه قادر است تلاطم و جابجایی آب را حتی در کوچکترین مقادیر تعیین کند ، حال چه این تلاطم و جابجایی توسط حرکت خود ماهی ایجاد شده باشد یا اینکه موجودات زنده و اشیای دیگر آن را ایجاد کرده باشند.
ماهی ها می توانند با استفاده از این دستگاه ، اشیای ساکن مجاور، سایر ماهیان و موجودات زنده غذایی را پیدا کنند.
برخی ماهیان کور نیز دارای سلولهای چشایی در سر و یا سبیلک های (Barbel ) توسعه یافته در اطراف دهان هستند که از آنها برای چشیدن و لامسه استفاده می کنند.
علاوه بر ماهی ها که روند تکاملی شان بعلت فقدان نور در سالیان دراز منجر به از دست دادن چشمها گردیده در برخی موجودات دیگر مانند سمندر کور تگزاس ( Typhlomolge rathbuni ) این امر مشاهده می شود ، آنها ضمن از دست دادن چشم ها ، از داشتن رنگدانه هم محروم گشته اند.
ماهیان کور از لحاظ شیلاتی فاقد ارزش اقتصادی بوده اما بعنوان یکی از نادرترین ذخایر ژنتیکی در بسیاری از پژوهشکده ها مورد ارزیابی و مطالعه قرار گرفته اند و یا به عنوان ماهیان زینتی خارق العاده در موزه های حیات وحش و آکواریوم ها در معرض دید علاقمندان و خصوصا جهانگردان قرار گرفته اند.
( متن کامل مقاله برای اعضای وبلاگ ارسال می گردد )
:رده Lamniformes
:خانواده Alopiidae
:جنس Alopias
:گونهvulpinus 
توزيع جغرافيايي:
كوسه ماهي هاي دم دراز اقیانوسي و گونه هاي ساحلي در مناطق گرمسيري و آب هاي سرد ملايم در سراسر جهان ساكن شده اند ولي بيشتر در آب هاي ملايم رايج و معمول اند.
اين كوسه ماهي در اقيانوس اطلس از جزيره نيوفاولند تا كابا در جنوب برزيل تا آرژانتين از نروژ و جزيره بريتانيا تا غنا و ساحل Lvory كه شامل درياي مديترانه است وجود دارد. اگرچه در ميان سواحل بكر و دست نخورده اتلانتيك US نيز يافت مي شوند.
وجود اين كوسه ماهي در جنوب انگلستان بسيار نادر است. همچنين اين كوسه ماهي در مناطق Indo-pacific در جنوب آفريقا تانزانيا سومالي Maldives مجمع الجزاير Chagos خليج آدن پاكستان هند سرلانكا ساماترا ژاپن جمهوري كره استراليا نيوزلند و New Caledonia يافت مي شوند.
اين ماهي داراي چشم تخم مرغي شكل عمودي بزرگ است همراه با يك نوك V شكل در سر يك پوزه دراز و تعداد دندان هاي معدود. همچنين يك انتهاي آزاد تيز در باله ي پشتي وجود دارد كه اين باله قبل از منشا باله ي لگني واقع شده است. كوسه ماهي دم دراز به كوسه ماهيان درنده شباهت دارد با اين تفاوت كه كوسه ماهي دم دراز سر باريكتر و پوزه ي كشيده تر دارد و باله ي سينه اي تقريبا مستقيم با انتهاي پهن دارد.
رنگ كوسه ماهي دم دراز:
كوسه ماهيان دم دراز اغلب قهوه اي تيره و خاكستري مايل به سفيد هسنتد ولي غالبا كاملا سياه هستند. اين كوسه ماهيان در سطح پاييني بدنشان سفيد هستند ولي لكه هايي نزديك به باله ي پشتي و قسمت اصلي دم دارند كه اين رنگ سفيد به سمت باله ي سينه اي و سر نيز توسعه يافته است.
ساختمان د ندان ها:
كوسه ماهيان دم دراز دندان هاي كوچك شمشيري شكل با لبه هاي صاف شده دارند.حدود 20 دندان روي هر يك از آرواره هاي بالايي و 21 دندان روي آرواره هاي پاييني وجود دارند. دندان هاي هر دو آرواره مشابه اند و اين دندان ها بصورت فزاينده اي مورب و با حاشيه ي بيروني مقعر هستند.
دندان هاي كوچك:
دندان هاي پوستي ( Dermal ) اشتراك زيادي با هم دارند و خيلي كوچك هستند( 2/0*21/. mm ) اين دندان ها بصورت تيغه هاي افقي پهن و كوچك اند كه يك ساقه ي مناسب و بلندي دارد.
سايز سن و رشد:
نرهاي اين كوسه ماهي 5/10 فوت( cm 330) و ماده ها حدود 8/14-8/5 فوت ( m 450-260) بالغ مي شوند. آنها هنگام تولد حدود 5 فوت ( cm 150) طول دارند. اين كوسه ماهيان جوان در هر سال حدود 3/0 فوت ( cm 10) در سال رشد مي كنند.
اين كوسه ماهي در جوامع جزيره اي مثل جزيره Fannig و جزيره هاوايي نيز وجود دارد. در اقيانوس آرام شرقي اين كوسه ماهي در خارج از بريتانياي كلمبيا به سمت baja مركزي و جنوبي پاناما به سمت شیلی يافت مي شوند
مترجم: سارا اميري
دانشجوي مهندسي شيلات دانشگاه آزاد بوشهر
amiri_sara_ir@yahoo.com
( متن کامل این مقاله برای اعضای وبلاگ ارسال می گردد )
چکيده:
در اين مقاله سعي شده است تا مطالبي مفيد و جالب پيرامون اسبک ماهيان از لحاظ سيستماتيک اکولوژي بيولوژي آناتومي صفات عمومي و اختصاصي مطرح شود و گونه هايي از اين ماهيان زيبا به خصوص گونه هاي آکواريومي معرفي گردد. اهميت آشنايي با اين ماهيان از آن جايي مشخص مي گردد که بيشتر آنها در معرض خطر انقراض قرار دارند.
مقدمه:
اسبک هاي دريايي جانوران شگفت انگيزي هستند که انسان قرن ها مجذوب زيبايي ورفتاراسرارآميز آنها گشته است و از دير باز آنها موضوع افسانه هاي باستاني بوده موجوداتي به صورت نيمي اسب و نيمي ماهي !
اما تشبيه آنها به اسب تنها به دليل شکل سر اين ماهي و پوزه ي آن مي باشد که ناخود آگاه تصوير اسب را در ذهن بيننده تداعي مي کند .
2300 سال قبل ارسطو در مورد اسبک ها اين گونه نوشت : شکاف هاي منقطعي در طول توليد مثل براي آزاد کردن لاروها وجود دارد در واقع اين فيلسوف بزرگ به رفتار توليد مثلي خاص آنها اشاره کرده بود .
) بسيار جالب است Pipefishes توليد مثل اسبک هاي دريايي و گونه هاي وابسته به آنها مانند سوزن ماهيان وبا توليد مثل سايرجانوران تفاوت فاحشي دارد به اين معني که ماده ها تخم هايشان را درون کيسه تخمي نرمي ريزند و لقاح و رشد و نمواوليه لارو ها درون اين کيسه انجام مي شود در واقع دوره بارداري در اين جانوران بر عهده نر ها مي باشد .
اکولوژي :
اسبک ها ماهيان ساکن صخره هاي مرجاني و بسترهايي از گياهان دريايي مانند eel grasses مي باشند . آنها مناطق داراي پناهگاه را ترجيح مي دهند و در آن مناطق خود را استتار مي کنند و تقريبا در همه جهان يافت مي شوند .
در مورد اسبک ها بيشتر بدانيد ...
گزارش ها نشان مي دهد که جمعيت اسبک ها در فيليپين مرکزي تقريبا حدود 70% در بين سال هاي 1985 تا 1995 کاهش يافته است .
هر ساله هزاران اسبک به کشور هاي اروپايي ، آمريکايي و ژاپن براي نگهداري در آکواريوم ها صادر مي شوند و در بعضي از کشورها اسبک هاي خشک شده به عنوان يادگاري هديه داده مي شوند . بزرگترين مصرف کنندگان اسبک ها چيني ها ، ژاپني ها و کره اي ها هستند که براي داروهاي سنتي از آنها استفاده مي کنند .
برای مشاهده فیلم کلیک راست و save target as را بزنید
( متن کامل این مقاله جذاب و خواندنی برای اعضای وبلاگ ارسال می شود )
سيچيلايدها cichlids يكي از مهمترين و زيباترين خانوادههاي ماهيان آكواريومي ميباشند كه جاي بسيار زيادي را براي خود در ميان آكورايومهاي كوچك و بزرگ سراسر جهان باز كرده اند.
Kingdom: Animalia
Phylum: Chordata
Class: Actinopterygii
Order: Perciformes
Family: Cichlidae
اين ماهيان داراي رنگ آميزي بسيار متنوعي ميباشند كه ارزش زيبايي شناسي بالايي به آنها بخشيده است.
از سيچلايدهاي معروف كه تقريبا در تمام آكواريمهاي دنيا بسيار ديده ميشوند ميتوان به نمونه هاي زير اشاره كرد:
ديسكوسها سلاطين ماهيان زينتي كه شامل دو گونه (Symphysodon discus, Heckel, 1840 )و (S. eaquifascateus,) pellegrin, 1903 فوق گونه و انواع مختلفي از واريته هاي رنگارنگ (مانند: Marlboro – orange- pigeon Blood – Qturquoise و ....) ميباشند كه واقعا دنيايي از رنگ آميزي و زيبايي را پيشروي در بيننده
در مورد خصوصيات كليدي اين ماهي هم ميتوان به موارد زير اشاره كرد:
تعداد كل مهره ها: 30 28
تعداد خارهاي آبشش: 1914
فلسهاي دور ساقه دمي: 2016
مهندس محسن مرجاني
( متن کامل این مقاله برای اعضا ی وبلاگ ارسال می شود )
الف) تعيين سن و زمان بلوغ
ب) تعيين زماني که يک ذخيره جديد از ماهيان جوان شروع به تکثير مي کنند.
ج) با مقايسه ميزان رشد در زمانهاي مختلف به متناسب بودن فاکتورهاي محيطي مي توان پي برد.
د) با ارزيابي ميزان رشد امکان انتخاب تورهاي مناسب با چشمه هاي معين براي صيد ماهيان با يک گروه ويژه سني فراهم مي شود.
تعيين سن در ماهيان وابسته به علامت هاي رشد ساليانه بوده که در قسمت هاي سخت بدن ماهيان همچون فلس ها ، اتوليت ها ، خارها ، سرپوش آبششي و ستون مهره ها تشکيل مي گردد.
استفاده از فلس در تعيين سن:
. لازم به ذکر است که در ناحيه تيره هر فلس دواير رسوب کرده از کلسيم نزديک بهم بوده در حالي که در ناحيه روشن فواصل دواير از هم بيشتر مي باشد. مجموع يک ناحيه تيره و يک ناحيه روشن بعنوان رشد ساليانه در نظر گرفته مي شود.
تعداد حلقه هاي روي فلس و سن ماهي
هيچ حلقه(صفر) کمتر از يکسال
1 حلقه يک سال تمام يا بيشتر از يکسال
2 حلقه 2 سال تمام يا بيشتر از 2 سال و کمتر از 3 سال
حلقه هائي که بيانگر يکسال سن ماهي است به رنگ پر رنگ تري درآمده اند. اما ممکن است حلقه هاي کمرنگ تري بصورت موازي هم وجود داشته باشد که نشانگر فعاليت رشد ماهي ها است اما اين حلقه ها را حلقه هاي فرعي گويند که در تعيين سن مهم نمي باشند.
( متتعيين سن بطور مستقيم:
در اين روش مي بايست زمان تولد ماهي را دانست و لارو ماهيان را در يک تانک يا استخر قرار داده و علامتگذاري کرد و بعد در محيط طبيعي شان مثل دريا رودخانه و .... رهاسازي شوند و در فواصل زماني معين از آنها برداشت کرده و ميزان رشد آنها را در ارتباط با زمان اندازه گيري کرد اما ايراد اين روش در اين است که ممکن است ماهيان علامتگذاري شده مجددا صيد نگردند و اين روش مستلزم صرف وقت و هزينه بسيار است.
مترجم: نسرين چوبكار
(متن کامل این مقاله برای اعضا فرستاده می شود )
معرفي ماهي تيلاپيا به عنوان يك گونه ارزشمند پرورشي 
- تيلاپيا به عنوان يك كلمه عمومي بكار گرفته مي شود و بسياري از گونه ها را كه در مجموعه سيچيليد ماهيان قرار مي گيرند را در بر مي گيرد
- تيلاپياها رايجترين ماهي پرورشي در دنيا هستند و در آفريقا، اروپا، آسيا، آمريكاي شمالي، آمريكاي جنوبي و اقيانوسيه پرورش داده ميشوند
)Tucker and Robinson,1990(
- هم اكنون در بسياري از مناطق گرمسيري و نيمهگرمسيري در نيمكره غربي و شرقي يافت ميشوند
زادگاه
ترواواس
)1983 ,Trewavas(
- قوم تيلاپيا ها را به عنوان يك قوم آفريقايي و شرق مديترانه اي دانسته است و آنها را به جنس هاي
تيلاپيا (Tilapia)-
ساروترودون(Sarothrodon) -
اورو كروميس (Oreochromis)-
دانا كيليا (Danakilia)-
ايرانو سيچلا(Iranocichla -
تري استرا ملي (Tristramellea) -
پل ماتو كروميس (Pelmatochromis) -
پترو كروميس (Pterochromis)-
و جنس هاي بومي بارومبي امبو (Barombi embo) در كامرون شامل :
كونيا (Konia)
مياكا، (Miaka) پونگااستوماتپيا(Pungastomatepia)
و برخي جنس هاي خاص از رپيدز (rapids) مانند:
استيتو كرانوس(Steatocranus) و گابيو سيچلا(Gabiocichela)
رفتار تغذيه اي و نيازهاي غذايي
- انواع مختلف فيتو و زو پلانكتون ها.
- برخي از ماکروفيتهاي آبزي، بيمهرگان آبزي شناور وکفزي، لاروماهيان ودتريتها .
- اغلب با پالايش كردن مواد مغذي موجود در آب غذاي خود را به دست مي آورند.
- تيلاپيا ها از پروتئين هاي جلبکي شامل جلبک هاي سبز_آبي تغذيه مي کنند و از نظر غذايي در پايين هرم غذايي قرار دارند.
تيلاپيا مانند کپور نقره اي - توانايي بالايي در کنترل بلوم جلبكهاي سبز_آبي در درياچه هاي اوتروف دارد , )1990 Mjura(
نتيجه گيري كلي
- مقاومت بسيار زيادي در برابر بيماريها دارد.
- رشد آن بسيار سريع است.
در تراکم بالا پرورش مييابد. -
- در آب شور، شيرين و لب شور پرورش داده ميشود.
در استخر، قفس، مخازن پرورشي و غيره قابل پرورش است -
- در پسابهاي مختلف با کيفيت نامطلوب نيز ميتواند پرورش يابد.
- پروتئين خوراک آماده موردنياز آن بين 20 تا 25 درصد است و بنابراين مصرف پودر ماهي آن کم و هزينه توليد آن نيز پايينتر است
- توليد تك جنس آن ساده است.
- بصورت توام با ديگر گونههاي پرورشي مانندميگو، سخت پوستان، کپور وغيره پرورش داده ميشود .
- بازار بسيار خوب صادراتي بويژه براي کشورهاي خليج فارس و اروپا يي دارد.
- ضريب رشدبالا، مقاومت به تغييرات عوامل محيطي و بيماريزا و توانايي توليد فرآوردههاي متنوع از آنوجود دارد.
- از مهمترين ماهياني محسوب مي شود كه مي تواند در توسعه آبزي پروري نقش اساسي ايفا كند
منبع : سازمان شیلات استان خوزستان
(این مقاله به صورت فایل پاورپوینت کامل و مصور در آرشیو انجمن موجود است و بزودی به صورت هدیه برای اعضای وبلاگ ارسال می شود )
- تجمع گله های ماهی در محل ورودی ، خروجی و کنارهای استخر
- کاهش اشتها و میل ماهیان به غذا
- حرکات غیر طبیعی شنا به صورت چرخشی ، یکطرفه و غیره
- پوسیدگی باله های پشتی و دمی در بیش از 20 در صد گله ماهی
- تیره شدن باله های پشتی و دمی در 20 درصد گله ماهی
- وجود زخم های غیر عادی و قارچ زدگی در سطح بدن
- تیره یا بی رنگ شدن ماهیان
- ریزش پولک در بیش از 20 درصد گله ماهی
- خونریزی گسترده زیر پوستی در ناحیه شکم و پهلو
- بیرون زدگی و بروز حباب گازی در ناحیه چشم
لذا ضروری است :
رفتار شناگری ماهیان را بصورت روزانه مورد توجه قرار دهید. در صورت بروز علایم فوق سریعا با کارشناسان شیلات تماس حاصل نمایید.
اجرای عملیات درمانی و شیمی درمانی در این استخرها باید تحت نظر کارشناسان شیلات انجام پذیرد.
منبع : فصلنامه آبزی پرور به صاحب امتیاز سازمان شیلات ایران
Clupeidae herring
بیش از 190 گونه به این خانواده تعلق دارند . از مشخصات آنها اینکه بدن بیضی تا کشیده و دراز ، شکم گرد و از پهلو فشرده شده دهان انتهای با فکهای غیر قابل ارتجاع که بوسیله پیش فکی های کوتاه و ماکسیلای طویل محدود شده است . دندانها کوچک یا وجود ندارد ،پلک سوم رشد یافته است شیارهای آبششی وسیع ، خارهای آبششی باریک ودراز و متعدد دارند و از نظر رژیم غذایی پلانکتون خوار می باشند ، فلسهای سیکلوئیدی نازک و سست دارند ،و درناحیه شکمی دارای keel هستند و بر روی سر فلس دارند ، کیسه شنا هم به ابتدا وانتهای دستگاه گوارش و گوش داخلی ارتباط دارد . از لحاظ تولید مثل ماهیان این خانواده فقط برخی از آنها برای تولید مثل به رودخانه وارد می شوند و از لحاظ زیست شناسی ماهیان این خانواده در دریا زندگی می کنند و جزء ماهیان پلاژیک کوچک هستند که در آبهای سطحی و ساحلی در دستجات و گله های نسبتا" بزرگ مهاجرت می کنند . معمولا" مهاجرت آنها فصلی و به تبعیت از دمای آب است ، در تمام دریاهای گرمسیری و نیمه گرمسیری و معتدله انتشار دارند و تخمهای آنها پلاژیکی و حالت سطحی و شناوری داشته ودر داخل دریا تخمریزی می کنند .
از لحاظ زیستی و تجارتی وزنجیره غذایی دارای اهمیت بوده ودر زنجیره غذایی ،غذای اصلی تن ماهیان و بسیاری از ماهیان گوشتخوار محسوب می شوند علاوه بر این به مصرف خود انسان نیز می رسد.
در دریای خزر دوجنس از خانواده Clupeidae داریم :
جنس ( کلیکا ) Clupeonella
جنس Alosa
در جنس Clupeonella دو تا از شعاعهای منشعب باله مخرجی آخری بالاتر از بقیه شعاعها می باشد ، ولی در جنسAlosa شعاعها به ترتیب کوتاهتر می شود. دومین اختلاف این دوجنس درAlosa آرواره ها به پشت چشم می رسد ولی در Clupeonella به پشت چشم نمی رسد . اختلاف سوم در جنس Alosa درلب (فک ) بالایی شکافی در قسمت میانی وجود دارد ولی در کلیکا Clupeonella این شکاف وجود ندارد. در آلوزا بر روی آرواره ها دندانهای ریز کرکی شکل وجود دارد اما در کلیکای ها دندانهای ریز وجود ندارد ، اندازه آلوزاها همیشه بزرگتر از کلیکاها است .
خانواده خارو ماهیان Family: Chirocentridae ( Wolf herring )
ماهی گوشتخواری است و دندانهای بزرگ زیادی بر روی فکین دارد بدن دراز و کشیده و ساقه دمی قوی دارد ، دهان نسبتا" بزرگ ، باله پشتی در انتهای بدن و قاعده کوچک دارد ، باله مخرجی روبروی باله پشتی قرار گرفته است ، باله شکمی کوچک و در قسمت میانی بدن قراردارد از ماهیان دریای عمان و خلیج فارس می باشد . فاقد keel است ، باله دمی دو شاخه واضح دارد و فاقد خط جانبی بوده ، چشم ها نسبتا" کوچک خارهای آبششی کوتاه و پهن است و طول بدن آنها به 100 سانتیمتر هم می رسد ، واز ماهیانت ریز تغذیه می کند .
خارو ( بوشهر ) و دهیر ( بندرعباس و بندر لنگه ) Chirocentrus dorab
در آبهای ساحلی کم عمق دردریاهای گرمسیری و معتدله پراکنش دارد .
منابع :
( Ceach ،Moyle ) Fishes an Introduction to Icthyology
Biology of fishes ( Carl E.Bond )
- ماهی و ماهی شناسی ( بریمانی )
- ماهی و ماهیگیری ( دکتر وثوقی و احمدی )
- ماهیان آب شیرین ( دکتر وثوقی )
ماهی خاویار(Acipenser) :
برای نخستینبار در کشور استحصال خاویار از ماهیان پرورشی توسط پژوهشگران ایرانی با موفقیت انجام شد.
بهگزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، «دکتر محمود بهمنی» معاون پژوهشی و قائممقام انستیتو تحقیقات بینالمللی ماهیان خاویاری گفت: استحصال خاویار از ماهیان پرورشی در یک مولد مادهی ازونبرون پرورشی برای نخستینبار در کشور امکانپذیر شد.
«بهمنی» افزود: دستیابی به روش مولدسازی از ماهیان خاویاری در شرایط پرورشی یکی از اقدامهای این مؤسسه بود که برای اولینبار در کشور در سالهای 84 و 85 توانستیم دو گونه «اوزنبرون» و «تاس ماهی شیب» را مولدسازی کرده و از آنها خاویار «دان یک» استحصال کنیم.
او با اعلام اینکه ارزش کیفی خاویار و گوشت استحصال شده با نمونههای صید شده در طبیعت برابر است، یاداور شد: میزان درصد خاویاردهی در ماهیان خاویاری پرورشی نسبت به وزن کل بدن در حالت طبیعی بیشتر بوده است.
معاون پژوهشی و قایممقام انستیتو تحقیقات بینالمللی ماهیان خاویاری گفت: در حالی که 10 تا 13 درصد وزن ماهیان خاویاری در نمونههای طبیعی را خاویار تشکیل میدهد این میزان در ماهیان پرورشی 13 تا 5/18 درصد است...
· ماهیان خاویاری که استروژن نامیده می شوند و از خانواده تاس ماهیان، از جمله گونه های آب زی کم نظیری هستند که از قدمتی چند صد میلیون ساله که به عصر ژوراسیک باز می گردد بر خوردارند و از این رو ماهیان خاویار را فسیلهای زنده جهان می نامند که همراه با تکاملی فیلوژنی تا به امروز باز مانده اند . از منظر تعدد گونه ها به ۲۷ گونه و زیر گونه در جهان تقسیم می شوند که از این تعداد ۵ گونه در دریای خزر زندگی می کنند ،دریایی که خود به تنهایی ۹۳ درصد ذخایر ماهیان خاویاری جهان را در خود جای داده است. اما ارزش ماهیان خاویاری نه به جهت استفاده از گوشت انان که به واسطه تخم انان که به خاویار یا مروارید سیاه مشهور است ،می باشد . خاویار خود به تنهایی به عنوان اشرافی ترین صبحانه جهان محسوب می گردد بسیاری آن را به شکل خام و یا همراه با تخم مرغ و اغشته به زرده ان میل می کنند و گروهی نیز به اندازه نوک قاشقی از ان را همراه با سبزیجات معطر یا قطعه کوچکی از نان و کره می خورند و بوی تند ماهی مانند ان و طعم شورش را بسیار دوست می دارند و انرا بسیار پر کالری و انرژی زا می دانند و این چنین نیز هست . خاویار انواع گوناگونی دارد چون خاویار طلایی و سرخ و سیاه که البته در این میان خاویار سیاه از ازرشی قابل توجه بر خوردار است. ۵ گونه از ماهیان خاویاری ممتاز جهان نیز در این دریا میزیند که به ترتیب کیفیت عبارتند از « فیل ماهی» -«قره برون یا ماهی خاویاری ایران »- «ماهی خاویاری گلد(چالباش) یا روس»- «ماهی شیپ »-« ماهی ازون برون»، . فیل ماهی بزرگترین ماهی ابهای داخلی است که از نقطه نظر کیفیت خاویار رتبه اول را به خود اختصاص داده است نام دیگر ان بلوگا است و نمونه هایی از انها با وزنی در حدود۱۴۰۰کیلوگرم و سنی بیش از ۱۰۰ سال صید شده است .هر ۲ یا ۳ سال یک بار تخم ریزی می کند و بین ۱۴ و ۱۷ سالگی بالغ می شود و به واسطه بهترین خاویار، رتبه گرانترین ماهی و خاویار جهان را دارا ست . از قامتی معادل یک و نیم متر تا بیش از چهار متر بر خوردار است ، رکورد صید ان در ایران ۶۲۰ کیلوگرم بوده است.
- قره برون یا تاس ماهی ایران در حال حاضر گونه ای مستقل محسوب می شود ،چرا که تا قبل از این انرا زیر گونه ای از ماهی روس می دانستند . در لفظ به معنای بینی سیاه است که از رتبه دوم ارزش بر خوردار است . در حال حاضر به واسطه تکثیر مصنوعی از نقطه نظر تعدد از گونه روس پیشی گرفته است . از گونه روسی بزرگتر می باشد و کیفیت خاویاری برتر از وی را نیز دارا می باشد از نظر ظاهری تا حدی شبیه به هم می باشند گرچه رنگی تیره تر همراه با رنگ دانه های سفید رنگ که تا بینی وی ادامه پیدا کرده وی را از نظر ظاهری از تاس ماهی روس جدا می کند . وزنی معادل ۶۰ تا ۱۳۰ کیلوگرم دارد و طولی معادل ۱متر تا بیش از ۲متر که در فاصله ۱۲ تا ۱۴ سالگی بالغ می گردد.
- تاس ماهی روس یا چالباش در زمره گونه هایی است که در تمامی نقاط دریای خزر یافت می شود و خاویار ان را نیز به اصطلاح طلایی می نامند که از رتبه سوم ارزش بر خوردار است و در فاصله ۱۲ تا ۱۶ سالگی به سن تخم دهی میرسد و بالغ می شود . از طولی معادل ۱ تا ۲ متر بر خوردار است و وزنی معادل ۶۰ تا ۱۰۰ کیلوگرم.
- ماهی خاویار شیپ معمولا ماهی مهاجری است که به واسطه تخم ریزی به سواحل ایران می اید و در رودخانه های ابریز دریای خزر تخم گذاری می کند . از عمری معادل ۳۰ سال بر خوردار است ، سبک وزن است و از تعدد کمی هم بهره می برد ،از نقطه نظر ارزش در رتبه چهارم قرار دارد . با طولی بیش از ۱ متر و وزنی سبک ، در فاصله ده سلگی تا ۱۴ سالگی بالغ می گردد و به سن تخم دهی می رسد .
- ماهی اوزون برون (دراکول) کوچکترین ماهی خاویار دریای خزر می باشد که در ایران به اشتباه کلیه ماهیان خاویاری را به نام وی اوزون برون می نامند .از نقطه نظر کیفی در رتبه اخر قرار دارد چرا که از خاویار ریزتر و ارزانتری بهره می برد . از نظر تکثیر مصنوعی با مشکلاتی مواجه است و تعداد ان نیز در شرایط طبیعی رو به کاهش می رود .در ترجمه نام وی بینی دراز است.در فاصله ۸تا۱۲ سالگی بالغ می شود . از قامتی معادل ۱ تا ۱.۵متر بهره می برد و وزنی سبکتر در قیاس با دیگر ماهیان این خانواده در دریای خزر.
همانگونه که خاویار سیاه در ایران و جنوب روسیه شناخته شده تر است، خاویار سرخ در سیبری و خاور دور طرفداران بیشتری دارد .گرچه خاویار سرخ از خاویار سیاه ارزانتر است اما طعم و ارزش غذایی آن دست کمی از خاویار سیاه ندارد. در ایران کرانه های شرقی دریای خزر بویژه سواحل بندر ترکمن( از حسنقلی تا میانکاله) مهمترین محل صید میاهیان خاویاری می باشد که به تنهایی نیمی از خاویار ایران در آنجا استحصال می شود. خاویار سرخ یا سیاه را میتوان در تمامی فروشگاههای مواد غذایی روسیه خریداری کرد. در اغذیه فروشیها چند دانه خاویار سرخ بر روی برشی از نان با یک برگ جعفری سرو میشود. البته علاقمندان واقعی خاویار، آن را سرد و با یک قاشق کوچک و بدون نان میل میکنند .طعم خاویار که ترکیبی از بوی تند ماهی و شوری نمک است، ممکن است برای بسیاری اصلاً خوشایند نباشد.
واژه خاویار واژهای فارسی و دگرگونشدهٔ واژهٔ خاگآور (به معنی تخمآور) است.
|
| |||
|
|
|
|
||
|
Sailfish |
نام انگليسي : |
|||
|
Istiophorus platypterus |
نام علمي : |
|||
|
ISTIOPHORIDAE |
نام خانواده : |
|||
|
320 سانتي متر |
حداكثر طول (سانتيمتر) : |
|
